Το Πανεπιστήμιο Κρήτης ιδρύθηκε το 1973 και άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1977-78. Σήμερα φοιτούν σε αυτό πάνω από 20000 φοιτητές. Στο Ρέθυμνο λειτουργούν η Φιλοσοφική Σχολή, η Σχολή Κοινωνικών Επιστημών και η Σχολή Επιστημών Αγωγής, ενώ στο Ηράκλειο η Ιατρική Σχολή και η Σχολή Θετικών Τεχνολογικών Επιστημών (ΣΘΤΕ). Τη ΣΘΤΕ αποτελούν τα Τμήματα Φυσικής, Χημείας, Βιολογίας, Μαθηματικών και Εφαρμοσμένων Μαθηματικών, Επιστήμης Υπολογιστών και Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών. Τα τμήματα του Ηρακλείου στεγάζονται στην Πανεπιστημιούπολη Βουτών.

Η ύπαρξη στο Πανεπιστήμιο Κρήτης των Τμημάτων Φυσικής, Χημείας, Μαθηματικών, Βιολογίας και Ιατρικής, πολύ καλά οργανωμένων και με προσωπικό διεθνούς κύρους, αποτέλεσε θεμέλιο για τη σωστή οργάνωση του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Υλικών σε διεπιστημονική βάση. Η ίδρυσή και ανάπτυξή του είχε ως αποτέλεσμα την ενίσχυση του νέου και δυναμικού περιφερειακού Πανεπιστημίου. Το Τμήμα, εν δυνάμει αντάξιο και, ταυτόχρονα, συμπληρωματικό των υπόλοιπων Τμημάτων, συνεισφέρει στο να εξελιχθεί το Πανεπιστήμιο Κρήτης σε Κέντρο Εκπαίδευσης, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για ολόκληρη τη Νοτιανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.